صنعت فولاد یکی از پرمصرفترین صنایع انرژیبر جهان است که نقش قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانهای دارد. در سالهای اخیر، دولتها و نهادهای بینالمللی برنامههای حمایتی گستردهای را برای توسعه فولاد سبز آغاز کردهاند. این حمایتها شامل مشوقهای مالیاتی، یارانه انرژیهای تجدیدپذیر، و برنامههای تحقیق و توسعه است.
چرا حمایت دولتی ضروری است؟
هزینههای بالای سرمایهگذاری در فناوریهایی مانند H₂-DRI و الکترولیز، مانعی جدی برای توسعه فولاد سبز محسوب میشود. بدون کمک دولت، بسیاری از شرکتها توان ورود به این حوزه را ندارند. مشوقهای مالی و سیاستی باعث میشود ریسک سرمایهگذاری کاهش یابد و مسیر توسعه سریعتر هموار شود.
نمونههای جهانی از حمایتها
- اتحادیه اروپا: از طریق «صندوق نوآوری» میلیاردها یورو برای پروژههای فولاد سبز تخصیص داده است.
- هند: دولت هند در سال ۲۰۲۵ برنامهای برای یارانه انرژی خورشیدی و هیدروژنی در صنعت فولاد تصویب کرد.
- ایالات متحده: برنامه «Inflation Reduction Act» شامل معافیتهای مالیاتی برای پروژههای کربنزدایی فولاد است.
- ژاپن و کره جنوبی: با حمایت مالی از شرکتهای بزرگ فولادسازی، پروژههای آزمایشی H₂-DRI را راهاندازی کردهاند.
تأثیر اقتصادی مشوقها
این حمایتها نه تنها به کاهش انتشار کربن کمک میکنند بلکه باعث افزایش رقابتپذیری صنایع داخلی در بازار جهانی میشوند. فولاد سبز به دلیل تقاضای بالا در کشورهای توسعهیافته، بازار صادراتی پرسودی خواهد داشت.
فرصت های ایران
ایران با منابع عظیم انرژی تجدیدپذیر و ذخایر سنگآهن، ظرفیت بالایی برای توسعه فولاد سبز دارد. اگر سیاستگذاران ایرانی به سمت ارائه مشوقهای مالی، حمایت از زیرساختهای انرژی پاک و توسعه فناوریهای نوین حرکت کنند، میتوانند جایگاه ایران را در بازار جهانی فولاد ارتقا دهند.
جمع بندی
مشوقهای دولتی یکی از کلیدهای اصلی در گذار صنعت فولاد به سمت آیندهای پایدار و کمکربن هستند. کشورهایی که زودتر در این حوزه سرمایهگذاری کنند، نه تنها از مزایای زیستمحیطی بهرهمند میشوند بلکه در بازار جهانی فولاد نیز برتری خواهند داشت.
